Verslag van Patrick (39 jaar), na 12 gesprekken bij de praktijk Familietherapie te Amsterdam, 22 maart 2006.

Het begon allemaal met het onderwerp "een derde". Laura en ik hebben al ruim 10 jaar een uitstekende relatie en we hebben twee heerlijke dochters. Maar voor Laura was met dat aantal de grens nog niet bereikt en zij gaf direct na de geboorte van de tweede al aan dolgraag een derde kindje te willen. Voor mij lag dat anders en had ik met de geboorte van de tweede heel stellig het gevoel dat het compleet was, in balans.

Het onderwerp "een derde" kwam steeds vaker aan de orde maar leidde ook steeds vaker tot een onbevredigend "open einde" van het gesprek. Zij wilde wel en hij wilde niet en een compromis daarin is onmogelijk. Je kunt niet een beetje een kindje op de wereld zetten. Naarmate de tijd verstreek werd het onderwerp eigenlijk steeds meer vermeden, maar als het dan toch aan de orde kwam was de frustratie over de onbevredigende afloop steeds groter. Tot de spanning zo hoog opliep dat we besloten hulp te gaan zoeken en via de huisarts kwamen we bij Henk Smits terecht.

Het eerste gesprek verliep onwennig. Het blijft toch een raar gevoel dat je hulp gaat zoeken bij een vreemde. Je hebt zo sterk het gevoel dat je het allemaal alleen moet kunnen oplossen, of op zijn minst samen. Later bedacht ik dat het eigenlijk te dom voor woorden is. Als je gaat verhuizen vraag je wel hulp omdat in je eentje de meubels versjouwen te zwaar is. Maar als iets "mentaal" je even te zwaar is, zou hulp vragen ineens "raar" zijn?

Het eerste gesprek maakte al veel duidelijk, tenminste voor Henk. Hij schetste het beeld van een vrouw uit een zeer harmonieus "nest" waarin heel veel liefde en respect voor elkaar bestond (en nog bestaat). En van een man die voort kwam uit een nest met weliswaar liefde en respect, maar ook met een welhaast traumatische ervaring door de scheiding van zijn ouders ruim 18 jaar geleden. Ik snapte nog niet wat het te maken kon hebben met onze tegengestelde kinderwens.

Hoe traumatisch snapte ik op dat moment ook nog niet. Ik had tenslotte alle ellende van die scheiding al verwerkt, vond ik. Ik had alles overdacht en het geparkeerd als herinnering, dacht ik. En ik had uit volle overtuiging de relatie met mijn vader verbroken omdat hij tenslotte de aanstichter was van alle ellende die hij over mijn moeder, mijn broer en mij had uitgestort, twee jaar lang. Dan blijkt dat een mens zich behoorlijk kan vergissen....ook in zich zelf. Want wie denkt zich zelf te kennen, kan behoorlijk verbaasd reageren als alle lagen als bij een ui worden afgepeld. Dat kun je eigenlijk niet uitleggen, dat moet je voelen.

Al snel legde Henk uit hoe binnen familietherapie gekeken wordt naar relaties. Om vervolgens meteen maar aan te geven hoe de verbroken relatie met mijn vader invloed had op alle andere relaties die je als mens onderhoudt. Met je partner, met je kinderen, met je moeder, ja zelfs met je collega's. Hij legde bloot hoe het ook je eigen gedrag kan beïnvloeden. Hoe je de 18 jaar geleden opgekropte en verzamelde woede en haat nog helemaal niet hebt verwerkt maar hooguit hebt weggewerkt, verstopt. Om er vervolgens dikke lagen andere ervaringen "aangeleerd gedrag" over heen te leggen. Allemaal rationele gedragspatronen bent gaan ontwikkelen die je als zo normaal bent gaan ervaren dat je denkt dat ze echt zijn. Maar het is nep. Het is gedrag dat bijna uitsluitend door je hoofd geregisseerd wordt. Het hart komt er nagenoeg niet meer aan te pas. Henk legde ook uit dat al dat gerationaliseerde gedrag wel degelijk invloed kon hebben op mijn "weerstand" tegen een derde kind. Het zou zelfs een slechte invloed kunnen hebben op de relatie met mijn eigen kinderen. Redenen genoeg om actie te ondernemen. Het was mij allemaal een stuk duidelijker geworden. Mijn gedrag, nee beter nog mijn gevoel kon wel eens stevig geblokkeerd zijn door mijn eigen besluit van 18 jaar geleden om mijn vader niet meer te willen zien. De effecten daarvan gingen verder dan ik kon overzien. Er moest iets gebeuren. Dat snapte ik ook wel, ik had alleen nog niet het vermogen om zelf te bedenken hoe.

Met ieder gesprek bouwde Henk aan mijn inzicht in manier waarop relaties in elkaar zitten. Over de effecten van mensen op elkaar. Over je eigen positie in de ouder-kind relatie. Over hoe je de ouder van je ouders bent. Over je eigen gedrag. Over keuzes maken. Over kansen grijpen en laten liggen. Over wat je jezelf ontzegt en je eigen kinderen. Over je partner. Over de manier waarop je haar te kort doet als je niet je hart laat spreken. Over leven. Met ieder gesprek groeide het inzicht, groeide het gevoel dat er veel in beweging kwam en dat ik ...nu 39 jaar oud, voor een deel het kind was gebleven dat stampvoetend was blijven staan op de plek waar zijn vader van zijn voetstuk was gevallen. En daarbij wanhopige pogingen deed om hem daar weer op te krijgen. Boos, heel erg boos dat hìj maar niet leek mee te werken.!

Nu snap ik dat hij wel degelijk zijn best heeft gedaan. Om de vader te zijn die ik graag wilde dat hij was. Maar hij was erg bezig met zijn eigen ontwikkeling en had de omgang met emoties ook niet geleerd van zijn ouders. En natuurlijk had hij voor, tijdens en na de scheiding veel fouten gemaakt door dingen wel of juist niet te doen en dingen wel of niet te zeggen. Maar verander ik dat door de woede te koesteren? Door nu nog na al die tijd te eisen dat hij de man moet zijn die ik wilde dat hij was? Gedane zaken nemen geen keer. Het enige dat ik zou bereiken is dat de woede en haat mij moeiteloos nòg eens 18 jaar zouden blijven beïvloeden, met alle gevolgen van dien. En nooit zou ik de relatie gelegd hebben tussen mijn eigen gedrag naar mijzelf en anderen en de verbroken relatie met mijn vader.

Ik ben aan het leren (want na 18 jaar kun je niet met een vingerknip alles meteen weer goed hebben) om mijn vader gewoon te zien als mens. Met plussen en minnen, én als de opa van mijn kinderen. Ik heb hem inmiddels al een paar keer ontmoet. Zelfs met zijn nieuwe vrouw en ik geef toe, dat is nog best onwennig. Ik heb de woede en boosheid die ik zo ver had weggestopt, als een loden jas van mij af voelen glijden. Dat voelt werkelijk als een bevrijding. Ik heb gemerkt hoe anders er op je gereageerd wordt als je meer je hart laat spreken in plaats van uitsluitend je hoofd. Het heeft mijn relatie met mijn partner verbeterd omdat ik beter mijn gevoel kan uitleggen. Ook over het onderwerp waarvoor we in eerste instantie naar Henk zijn gestapt. Niet dat het ineens niet meer bestaat, maar het lukt ons beter om er over te praten. Ik voel mij een opgeluchter en blijer mens. De deksel is van het doosje en ik leer steeds hoger te springen!

Lees ook het verhaal van Rebecca (44 jaar)